Waarom is het Israëlisch-Palestijnse conflict niet te vergelijken met de Holocaust?

Met dank aan gastschrijver E.J.Bron

De beide zijn zó principieel verschillend, dat ze op geen enkele zinvolle manier met elkaar zijn te vergelijken.

De Holocaust was de poging van de nazi’s en hun collaborateurs om alle Joden ter wereld te doden. Tijdens de Holocaust maakte een soevereine natie gebruik van haar volledige staatsapparaat voor de systematische massamoord op een bepaald volk.

In de eerste plaats kwam de moord op de Joden voort uit de rassenideologie van de nazi’s. Volgens hen waren de Joden een boosaardig ras, waarvan alleen al de existentie Duitsland en de hele wereld bedreigde. De vervolging van de Joden door de nazi’s richtte zich niet op willekeurige tastbare voordelen als land of joods bezit. Het was haar doel om de wereld van de zogenaamde schadelijke invloed van de Joden te bevrijden.

De nazi’s vermoordden de Joden systematisch door ze dood te schieten en door vergassing in de speciaal voor dit doel gebouwde gaskamers van de vernietigingskampen. Ook door de moorddadige arbeidsomstandigheden in de getto’s, concentratiekampen en dwangarbeiderskampen van de nazi’s werden honderdduizenden Joden brutaal ter dood gebracht. Het resultaat was de moord op ongeveer 6 miljoen Joden.

Het conflict tussen Palestijnen en Israëli’s is niet racistisch gemotiveerd, maar politiek en territoriaal. Het is de strijd van twee volkeren voor onafhankelijkheid. De laatste jaren schommelde de strijd constant tussen geweld en de poging om tot verdragen te komen. Hoe tragisch het Israëlisch-Palestijnse conflict ook is, de vergelijking met de Holocaust is ongepast. Het gebruik van een uit de geschiedenis van de Holocaust afgeleide terminologie om de huidige situatie te beschrijven is meer verwarrend dan dat het tot verduidelijking van de gebeurtenissen zou bijdragen.

Lijkt de huidige antisemitische stemming op die van aan de vooravond van de Holocaust?

De huidige golf van antisemitisme, vooral in Europa, geeft aanleiding tot grote zorgen. Van haat vervulde propaganda, rijkelijk voorzien van stereotype voorstellingen van Joden en een kwaadaardig antisemitisme zijn wijdverbreid. In Europa vonden er sinds het jaar 2000 talrijke gewelddadige aanvallen op joodse instellingen plaats, inclusief bomaanslagen op synagogen en overvallen op individuen. Dat herinnert allemaal aan de sfeer voor de Holocaust in grote delen van Europa. Toch moet eraan worden herinnerd: de Holocaust werd door een regering geïnitieerd – een regering met een racistisch-antisemitische ideologie, het duidelijke plan tot vernietiging van de Joden en de dienovereenkomstige logistiek om deze uit te voeren. Op dit moment bestaat er niet zo’n regering in Europa. Bovendien werden het afgelopen jaar door gezamenlijk optreden van enkele Europese regeringen antisemitische uitspattingen behoorlijk beperkt. Verscheidene Europese landen hebben wetten tegen de ontkenning van de Holocaust en antisemitische hetze aangenomen. Er werden initiatieven gestimuleerd om richtlijnen in het onderwijs uit te werken om het antisemitisme in te dammen.

In andere delen van de wereld slaat het antisemitisme echter steeds scherpere tonen aan en leidt tot gewelddadige uitbarstingen. De Iraanse regering onder leiding van Mahmoud Ahmadinjad heeft herhaaldelijk het wegvagen van Israël van de landkaart geëist en de Holocaust ontkend. Haar inspanningen om een nucleaire macht te worden in samenwerking met een massieve antisemitische retoriek maakt de huidige Iraanse regering tot een van de grootste gevaren voor het joodse volk sinds de Tweede Wereldoorlog. Een andere serieuze bedreiging, die zich in dit deel van de wereld heeft ontwikkeld, is die van Al Qaeda en zijn splintergroeperingen. Ze zien in Israël de bron van alle kwaad in de wereld en de representant van het gehate Amerika in het Midden-Oosten.

Iran en al Qaida eisen in hun bedreigingen de genocide op de Joden. We mogen deze machten niet onderschatten. Ze vormen een gevaar, dat op menig terrein overeenkomsten vertoont met het gevaar dat van de nazi’s voor de Tweede Wereldoorlog uitging.

Is iedere kritiek op Israël antisemitisch?

Nee. In de eerste plaats is Israël een republiek met een breed spectrum aan meningen, die in de media vrij aan het woord komen. De openlijke kritiek op de regeringspolitiek is een kenmerk van democratie. Kritiek wordt antisemitisme op het moment wanneer

1. het recht van het joodse volk op een staat wordt bestreden,
2. het gebruikmaakt van een retoriek met anti-Joodse stereotypen of de Joden vergelijkt met de nazi’s
3. het Israël met andere maatstaven beoordeelt dan andere staten; en
4. als het zich bewust op een verdraaide voorstelling van zaken baseert.

Welke rol spelen de media in de huidige toename van het antisemitisme?

Ondanks de serieuze pogingen van de kant van de media om een uitgebalanceerde verslaggeving over het conflict tussen Israëli’s en Palestijnen te garanderen, komt het vaak tot eenzijdige, menigmaal maassief verdraaide beelden, beschrijvingen en analyses, die daarna als feiten in de westerse media worden gepresenteerd. Tot groot nadeel van Israël worden details zonder hun nadere context voorgesteld, meestal zonder hun waarheidsgehalte te controleren. In de Arabische media zijn zulke verdraaiingen de regel en worden vaak begeleid door van haat vervulde propaganda en grove leugens. Deze verdraaide voorstellingen dragen ertoe bij de vlammen van het antisemitisme aan te wakkeren.

Wat is er nieuw aan het ”nieuwe antisemitisme”?

Op velerlei wijze berust het ”nieuwe antisemitisme” op zijn bekende historische varianten. Het maakt gebruik van de taal en de beelden van de traditionele vormen van het religieuze, politieke of racistische antisemitisme. In Europa zijn gewelduitbarstingen tegen Joden geen nieuw fenomeen. Ook de doelen van de uitspattingen zijn in de tijd na de Tweede Wereldoorlog niet veranderd, zoals synagogen, joodse begraafplaatsen, scholen of individuen, als ze vanwege hun uiterlijk zondermeer als Joden zijn te identificeren. Nieuw is in principe alleen de frequentie van zulke aanvallen.

Belangrijk daarbij is, dat er twee opvallende kenmerken van het ”nieuwe antisemitisme” zijn te ontwaren. Enerzijds is dit de zeldzame mengeling van groepen en bewegingen die erbij betrokken zijn. Het politieke spectrum omvat politiek ultrarechtse, buitenlandervijandige bewegingen, neonazi’s en Holocaustontkenners. Er zijn echter ook ultralinkse elementen vertegenwoordigd, die antiamerikanisme, antiglobalisering en antikolonialisme propageren. Verder zijn er nog het radicaal pro-Palestijnse kamp en aanhangers van de radicale islam te vinden. Samen bezitten ze allemaal de haat op de joden.

Anderzijds vinden we de verbinding van antisemitisme en radicale islamitische terreur. Met de terroristische dubbele aanslag in Turkije in november 2003, die twee synagogen en twee Britse instellingen tot doel had, wordt deze verbinding duidelijk gedemonstreerd. Het radicale islamitische terrorisme is zowel antisemitisch als antiwesters. Groot opgezette gewelddadige aanvallen op joden zijn weer aan de orde van de dag. De dreiging van de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad om Israël van de kaart te vegen en zijn herhaaldelijke ontkenning of bagatellisering van de Holocaust vormt nog een component van de synthese van radicale islam en potentieel suïcidaal antisemitisme.

Veel Europeanen, die weten wat de Holocaust is, bekijken het antisemitisme slechts vanuit het perspectief van deze historische gebeurtenis. Daarom wordt niet altijd herkend, dat het huidige antisemitisme met andere motieven is verbonden. Aan de ene kant moet de kritiek op Israël worden genoemd, wanneer deze de staat zijn bestaansrecht betwist, dan de demonisering van Israël of joodse mensen, evenals het aanleggen van dubbele maatstaven voor Israël. Al deze maatregelen zijn in hun kern antisemitisch.

Het eigenlijke gevaar van het Europese antisemitisme schuilt erin, dat het blind is voor de verbinding tussen radicaalislamitische terreur en antisemitisme. Te vaak stellen Europeanen zich begrijpend op bij gewelddadigheden tegen Joden en proberen deze op grond van politieke of culturele omstandigheden te verklaren. Daartegen zou men een onbeperkte veroordeling van zulke rechteloze handelingen kunnen verwachten.

Bovendien kan men in Europa helaas ook zien, dat de veroordeling van islamitische terreur ervan afhankelijk wordt gemaakt of er een Europees of een joods doel werd geraakt. Er moet echter ook worden erkend, dat er Europeanen zijn die zich bewust zijn van het gevaar van de verbinding van islamitische terreur en antisemitisme en proberen hiertegen iets te doen. Helaas waren zulke inspanningen tot nu toe niet erg succesvol.

Welke verbinding bestaat er tussen antisemitisme en radicaal islamitisch terrorisme?

Het islamitische terrorisme is gericht op de westerse ”kruisvaardercivilisatie” en de Joden. De radicale islam beschouwt de Joden als vijanden van Allah. Ze worden ervan beschuldigd op misdadige wijze islamitisch land bezet en hierop de Israëlische staat opgericht te hebben. Van islamitische kant gezien, nemen de Joden de rol van de agressor en onderdrukker in het Israëlisch-Palestijnse conflict in. De radicale islam kan op geen enkele wijze joodse historische aanspraken op het land Israël erkennen of het joodse volk een bestaansrecht in Israël toestaan. Het beeld van Joden binnen deze beweging bestaat uit de meest vreselijke stereotypen tegen Joden die de geschiedenis kent. Bovendien wordt Israël gezien als vooruitgeschoven post van Amerika en van de westerse ”kruisvaardercivilisatie” in het Midden-Oosten.

De radicale islamitische terreur zoekt joodse slachtoffers, om het even met welke politieke oriëntering of nationaliteit. Omdat ze Joden zijn, worden ze aangevallen. In die zin lijkt de islamitische terreur op de terreur van de nazi’s tegen de Joden in de Holocaust.

Waarom is de ontkenning van de Holocaust in grote delen van de Arabischislamitische wereld verbreid?

Ontkenning van de Holocaust behoort tot de algemene trend in vele landen, vooral in die met een Arabischislamitische bevolking, die zich voor het grootste deel opstellen tegen het bestaan van de staat Israël. Hieraan ligt de gedachtegang ten grondslag, dat het bestaansrecht van de Israëlische staat in het land Israël door de Holocaust wordt gemotiveerd. Wanneer nu echter de Holocaust nooit heeft plaatsgevonden, bestaat er ook geen legitiem recht op de existentie van deze staat. De ontkenning van de Holocaust is er dus op gericht het bestaansrecht van Israël in twijfel te trekken. Deze schijnbaar logische denkconstructie is gebaseerd op een zeer beperkt en subjectief begrip van de historische ontwikkeling, dat leidde tot het ontstaan van de Israëlische staat. Joden kijken op een bijna 4000 jaar durende historische verbinding tot het land Israël terug, en het moderne zionisme is meer dan 50 jaar voor de Tweede Wereldoorlog ontstaan.

Bron:

http://www.yadvashem.org/

Vertaald uit het Duits door:

E.J. Bron